Dienstag, 28. Juni 2016

მაკოცე

თეგები: თარგმანი, პოეზია
                 Übersetzung, Poesie

მაკოცე, ქერის ყანებს გადაღმა,
მწვანეზე მწვანე ბალახთან, ღამით,
ჩემსკენ წამოდი თავბრუდამხვევ ნაბიჯებით,
იმ ფეხსაცმლით,
მე კი - იმ კაბაში დაგიხვდები.


გთხოვ, მაკოცე, ღამის ბინდის რძისფერ შუქზე,
გამიყვანე მთვარის სხივ-გადაფარებულ მდელოს,
შენი ხელის აწევაზე
მუსიკა ჩნდება,
სანთლები ხტიან,
მთვარე ვერცხლს ყრის,
ჰოდა, რაღას ელი,
მაკოცე მერე!


მაკოცე, ძველი ხის ქოხის ქვეშ,
მასზე დაკიდებულ საქანელში მაქანავე,
წამოიღე თან ის ქუდიც, ყვავილებით,
და გავუყვეთ მამაშენის მონიშნულ ბილიკს.


გთხოვ, მაკოცე, ღამის ბინდის რძისფერ შუქზე,
გამიყვანე მთვარის სხივ-გადაფარებულ მდელოს,
შენი ხელის აწევაზე
მუსიკა ჩნდება,
სანთლები ხტიან,
მთვარე ვერცხლს ყრის,
ჰოდა, რაღას ელი,
მაკოცე მერე!

Donnerstag, 19. Mai 2016

Zwischen Allmacht und Ohnmacht / ყველაფრისა და არაფრის უფლებას შორის



Seit ein Paar Tagen bin ich in Georgien, eigentlich um ein Projekt für die jugendliche zu starten. Es ist gerade mal ein halbes Jahr her, als ich zuletzt hier war, eigentlich im Urlaub, wollte nur kurz meine Eltern, meine Schwester und meine kleine Nichte, zweijährige Sido (Sidonia) besuchen. 


Kaum war ich zu Hause angekommen, las ich im Facebook Netz, wo die georgischen Frauen um sich selbst zu Organisieren eine Gruppe gegründet haben, dass ein 19 jähriges Mädchen in Westgeorgien, bei Stadt Zugdidi den Frauenbeistand braucht. Es ist kaum zu glauben, aber Im 21. Jh. ist dieses Mädchen von Ihrem frisch gebackenen Ehemann geschlagen, gedemütigt, vergewaltigt und aus dem Haus raus geschmissen wurde deshalb, weil sie wohl keine Jungfrau mehr war. Diese unmenschliche Tat hat nicht nur die ganze Familie des Mannes mitbeobachtet, sondern auch alle Nachbarn wußten davon zeitnah bescheid.


Am nächsten Abend traf ich mit zwei Frauen aus der FB Gruppe in Tbilisser Café. Ich genieße auch mal gern zwischendurch ein glas Rotwein. Der georgischer Wein ist weltberühmt und hat viele gute Eigenschaften. Auch Espresso schmeckt mittlerweile in Georgien vorzüglich. Mit einem deutschen Cafe klatsch oder Abends mal mit Freundinnen auf ein glas Wein auszugehen hatte dieses Treffen leider nichts zu tun. Wir besprachen unsere Hilfsstrategie für das Mädchen, machten Notizen, planten die Fahrtroute nach Westgeorgischer Stadt Zugdidi, wo am nächsten Tag die Gerichtsverhandlung anfangen sollte über die Ehre, über das Leben, über die Gesundheit und über das Ansehen des geschädigten. Am gleichen Abend schrieb ich den Kurzbericht für die Ortspresse, den dann andere Frauen aus der Gruppe an den georgischen Verhältnissen angepasst haben. Am nächsten morgen früh, fuhren wir nach Zugdidi vor dem Verhandlungssaal. Wir sahen dort die Familie und die Gefolgschaft des Täters, alle samt in feierlicher Kleidung. Merkwürdiger weise hatten die meisten an den Füßen die Gartenlatschen an. Die wildgewordenen Beschützer des Täters beschimpften uns mit Worten etwa, wie - Huren und Schlampen aus der Hauptstadt. Es war ein sehr trauriges Ereignis, zuzusehen, wie die Menschen die verarmt sind und nichts mehr haben, bereit sind einander wortwörtlich aufzufressen. Wenig später besuchten wir auch die Familie und das Mädchen zu Hause.

Nach einigen Tagen beschaute ich in Tbilisi die wohl grösste Kathedrale Georgiens, die Sameba Kirche, die vor etwa zehn Jahren mit Spenden des ehemaligen Premier Ministers, Bidzina Ivanishvili aufgebaut wurde. Kitschig und ungewöhnlich sah und sieht immer noch die Ortschaft aus. Man findet im Hof der Kirche sowohl eine mongolische Pagode als auch eine nachgeahmte mittelalter Mauerkulisse. Es standen einige exotische Autos im Hoffe der Kirche. In der Kirche selbst waren die Ikonen ausgestellt. Sie hingen an den Wänden und unter jeder Ikone stand eine Spendenbox mit Aufschrift „Spende“. Mitten in der Kirche stand eine Glasvitrine mit einer vergoldeten Ikone der heiligen Maria. in der Vitrine hingen unzählige Schmuckstücke aus Gold: Halsketten, Ringe, Armreife - es konnten bestimmt einige Kilos zusammen kommen.


Die georgische Kirche ist mittlerweile zu einem Budget - Fresser geworden. Sie bekommt nicht nur die jährliche Unterstützung vom georgischen Staat in Höhe von etwa 27 Millionen Lari, sondern wird reichlich vom Staat und von den diversen Spendern beschenkt. Brauchen die Patriarchen der Kirche hier und da mal wieder ein schönes Grundstück, wo sie eine neue Kirche, ein Geschäft oder sogar eine private Unterkunft errichten wollen, macht sich der georgische Staat schnell gefügig und beschenkt großzügig die Kirchenpäpste. Eigentlich gibt es in Georgien nur einen Patriarchen, der als Katholikos -Patriarch des Gesamtgeorgiens genannt wird. Daneben aber gibt es andere, mit Patriarchen verbündete Bischöfe und diverse Amtsträger, die sich Einflussgebiete geteilt haben. Patriarch Ilia d.2. sitzt in Tbilisi, sein Neffe Dimitrij, ebenfalls der Kirchenamt Träger und ein Bischof „weidet“ die Gemeinde der zweitwichtigsten Stadt Georgiens Batumi. Andere Amtsträger haben die Einflussgebiete nach ihrer Rang und ihrer Wichtigkeit untereinander aufgeteilt. Die Kirchenamts Träger, Priester und diverse Mitarbeiter der Kirche bekommen offiziell keinen Lohn. Jeder verdient, wie er kann, oder aber streckt die Hand und bittet um die Hilfe.


Vor etwa ein Monat brach das Feuer in Sameba Kirche auf und beschädigte die Druckerei des georgischen Patriarchats, die ich eigentlich gerne eine Propagandaabteilung nenne. Nun seit Paar Tagen ist es bekannt geworden, dass die georgische Kirche eine Unterstützung vom Staat eingewilligt bekommen hatte in Höhe von etwa 2 800 000 Lari, eine beträchtliche Summe!
in den Vergangenen Monaten bekam aus dem Stadtbudget eine andere, ebenfalls in Bau befundene Makhata Kirche in Tbilisi für Bauzwecken 1mio. Lari.
in Georgien sterben vor Hunger jährlich etwa 300 Kinder, 77 tausend Kinder leben in Armut. Georgische Schule ist dringend zu reformieren. Die Staatliche Hochschulbildung ist fast nirgendwo auf der ganzen Welt zu gebrauchen. 
In November letzten Jahres trat öffentlich die abgeordnete des georgischen Parlaments, Rima Beridze auf und machte ein Menü für die bedürftigen Menschen, von denen es in Georgien mehrere tausende gibt, mit einem Tagesbudget von 1,80 lari bekannt. Auf der Frage der Journalisten, was es denn sei, antwortete sie, dass es ein „Menü eines festgelegten Mahlzeiten“ sei. Als ich mir das Menü genauer betrachtete und die Höhe der Kalorien ausrechnete, schwankten sie zw. 865 und je nach Menüangaben 1387,8 , max aber bis 1914,5 Kcal pro Tag.


Ich lebe schon seit Jahren in Deutschland, habe dort studiert und bin auch dort geblieben. Meine Eltern sind schon Rentner und leben in Georgien. Sie sind bescheidene Leute und brauchen nicht viel. Früher habe ich mal ein oder anderes Paket mit Geschenken gefüllt und per Post nach Hause geschickt. Mit der Zeit stabilisierte sich die Lage des Landes und ich bräuchte mir nicht den Kopf zu zerbrechen, wie ich noch meine Familie unterstütze, was viele meiner Landsleute taten und dies immer noch tun. Nun habe ich diesmal wieder ein Paket gefüllt und bevor ich nach Georgien flog, noch schnell zur Post gebracht. Üblicherweise schreibt man darauf den Wert der Sachen die man einpackt. Ich schrieb dann den Namen meiner Mutter und gab 120 Euro Wert an, unbedacht, so wie früher und so wie es jetzt auch der Fall war. Die deutsche Post arbeitet zuverlässig und das Paket wurde heute bei der Post geliefert. Der Postmitarbeiter teilte meiner Mutter mit, dass die Sendung verzollt wurde und eine Zollgebühr zu entrichten sei. Ich war verwundert, denn das war uns neu, das Paket war in der Tat nicht mal der Summe Wert - Süßigkeiten, kleine Geschenke, sogar meine Hygienesachen habe ich mit eingepackt, damit ich diese nicht ins Flugzeug schleppe, oder hier dann stressig einkaufe. Die Summe inkl. Zollservice-Gebühr etwa 100 Lari!
Ich war so wütend, dass ich bereit war das Paket zurückzuschicken oder diese vernichten zu lassen. Nur dann fiel mir ein, dass ich dort noch für meine kleine Nichte, kleine Sido zwei süsse Kleider, die Buntstifte und die Süßigkeiten mit eingepackt hatte und ich habe mich gefasst. Der Postmitarbeiter klärte uns auf: Geschenke, die Über 300 lari angenommen werden, müssen verzollt werden, auch die Rentner müssen dies tun. Andererseits gibt es eine Regelung in Georgien, dass die Kinder für ihre Eltern aufkommen müssen, wenn diese den Bedarf haben, oder auch wenn die Eltern schulden sammeln, oder etwa eine Notwendigkeit entsteht.


Mir ist klar geworden- der Staat muss irgendwie Ihr Budget aufpäppeln egal wie: bei den bedürftigen Kalorien zählen, bei den Rentnern Geschenke von ihren Kindern verzollen und bei kleinen Kindern, falls nötig - die Süssigkeiten abnehmen.


Gerissen zwischen der Allmacht der Patriarchen und der eigenen Ohnmacht bewegt sich der georgische Staat in Richtung Abgrund. Was wird wohl aus Georgien?!


P.S. 1 Euro entspricht etwa 2,43 Lari. Ach ja, noch vor zwei Jahren war 120 Euro nicht mal 300 Lari wert.



რამოდენიმე დღეა, რაც საქართველოში ვარ, მოზარდებისთვის პროექტის დაწყებას ვაპირებ. ნახევარი წელი გავიდა მას მერე, რაც ბოლოს აქეთ ვიყავი. მაშინ დასვენებას ვაპირებდი და თან ჩემი მშობლების ნახვაც მინდოდა, ჩემი დისა და პატარა დისშვილის, ორი წლის სიდუკასი. ჯერ რიგიანად მოსულიც არ ვიყავი სახლში, რომ ფეისბუკის ქსელიდან, სადაც ქართველ ქალებმა ერთმანეთის დასახმარებლად დახურული ჯგუფი შექმნეს, შევიტყე, რომ 19 წლის ზუგდიდელ გოგონას ქალების თანადგომა სჭირდებოდა. თითქმის დაუჯერებელია, მაგრამ 21-ე საუკუნეში ეს გოგონა მისმა ახლად გამომცხვარმა ქმარმა სცემა, გვემა, გააუპატიურა და სახლიდან გააგდო იმის გამო, რომ იგი თურმე ქალიშვილი არ აღმოჩნდა. ამ არაადამიანურ საქციელს არა მხოლოდ კაცის მთელი ოჯახი ლამის თან ესწრებოდა, არამედ მეზობლებიც იმ წამსვე იტყობდნენ, ყოველი მომხდარის შესახებ.
მეორე საღამოს იმ ფბ ჯგუფის ორ ქალს შევხვდი ერთ-ერთ თბილისის კაფეში.
სიამოვნებით ვტკბები, თუკი დრო ამის საშუალებას მაძლევს, ჭიქა წითელი ღვინით. ქართული ღვინო მსოფლიოში ცნობილია და ბევრ კარგ თვისებასაც ატარებს. ამასობაში ესპრესომაც არაჩვეულებრივი გემო შეიძინა საქართველოში,
მაგრამ გერმანულ ყავაზე ჭორაობასთან და საღამოს მეგობრებთან ერთად ჭიქა ღვინის დასაგემოვნებლად გასვლასთან ჩვენს შეხვედრას არაფერი ჰქონდა საერთო. ჩვენ გოგონას დასახმარებელ სტრატეგიაზე ვსაუბრობდით, ვინიშნავდით ფურცელზე და ვგეგმავდით გზას დასვლეთ საქართველოს ქალაქ ზუგდიდში წასასვლელად, სადაც მეორე დღეს სასამართლო პროცესი უნდა დაწყებულიყო დაზარალებულის ღირსების, სიცოცხლის, ჯანმრთელობის და პატივისათვის. იმავე საღამოს პრესისთვის მოკლე დრაფტი დავწერე, რაც ჯგუფის დანარჩენმა ქალებმა ქართულ რეალობასთან მიმართებაში გადაასწორეს. მეორე დილით ადრე გავემგზავრეთ ზუგდიდის სასამართლო დარბაზის მიმართულებით. ჩვენ იქ დამნაშავის ოჯახი და მისი დამცველები დაგვხვდნენ, ყველა სადღესასწაულო ტანსაცმელში გამოწყობილიყო. უცნაურია, მაგრამ თითქმის ყველას ფეხზე ფლოსტები, ან ბაღის კალოშები ეცვათ. ველურად ქცეული დამნაშავის დამცავები გვლანძღავდნენ სიტყვებით, როგორიცაა-„ბოზები და ჩათლახები დედაქალაქიდან“. ძალიან სამწუხარო სანახავი იყო ეს ყოველივე - თუ როგორ არიან მზად გაღარიბებული ადამიანები, რომლებსაც აღარაფერი დაუტოვეს, სიტყვასიტყვით, შეჭამონ  და შეხრან ერთმანეთი. მოგვიანებით გოგონას ოჯახი და თავად გოგონაც მოვინახულეთ მის სახლში.


რამდენიმე დღის შემდეგ თბილისში საქართველოს ყველაზე დიდი კათედრალი დავათვალიერე, სამების ეკლესია, რომელიც დაახლოებით ათი წლის წინ ყოფილი პრემიერ მინისტრის, ბიძინა ივანიშვილის დაფინანსებითა და ხელშეწყობით აშენდა. იაფფასიანი გასართობივით გამოიყურებოდა და კვლავაც გამოიყურება ეს ადგილი, რომელიც გაფორმებულია შუასაუკუნეების მაგვარი კედლის ფრაგმენტით, მონღოლური პაგოდაც იქვეა. ეკლესიის ეზოში რამდენიმე ეგზოტიკური ავტომანქანაც იდგა. თავად ეკლესიაში ხატები იყო გამოფენილი რომლებიც სათითოდ კედელზე ეკიდნენ, ყოველი ხატის ქვეშ - შესაწირი ყუთი წარწერით - „შესაწირი“. ეკლესიის შუაგულში ღვთისმშობელ მარიამის მოოქროვილი ხატი იყო მინის ვიტრინაში მოთავსებული. ვიტრინაშივე ეკიდა უამრავი ოქროს ჯაჭვი, სამაჯური თუ ბეჭედი -ერთად აღებული ალბათ რამდენიმე კილოგრამს აიწონიდა.


საქართველოს ეკლესია ამასობაში ბიუჯეტის შთანმთქველად გადაიქცა. იგი სახელმწიფოსაგან წლიურად დაახლოებით არა მხოლოდ 27 მილიონ ლარს ღებულობს, არამედ გულუხვად საჩუქრდება სახელმწიფოსაგან და შემოწირველებისაგან. თუკი ეკლესიის პატრიარქებს სადმე ლამაზი მიწის ნაკვეთი სჭირდებათ, სადაც ისინი ახალ ეკლესიას, სავაჭრო ობიექტს თუ პირადი საკუთრებისათვის ახალი სახლის აშენებას დააპირებენ, სახელმწიფო მათ სურვილებს უმალ ასრულებს და დიდი სტილით უძღვნის საჩუქრებს. საქართველოს წესით ერთი პატრიარქი ჰყავს, რომელსაც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ეწოდება. მის გვერდით არსებობენ მასთან შეკრული ეპისკოპოსები და სხვადასხვა თანამდებობის პირები, რომლებმაც გავლენის სფეროები დაინაწილეს. პატრიარქი ილია 2. თბილისში ზის, მისი ძმისშვილი დიმიტრი კი - საქართველოს მეორე დიდი ქალაქის, ბათუმის მრევლს „აძოვებს“. თანამდებობის პირებს თავიანთი მნიშვნელობის მიხედვით აქვთ სფეროები დაქვემდებარების ქვეშ დაყოფილი. ეკლესიის ჩინოსნები, მღვდლები და სხვადასხვა თანამშრომლები ოფიციალურ ხელფასს არ იღებენ. ყველა გამოიმუშავებს იმას, რაც შეუძლია, ან ხელი აქვს გაწვდილი დახმარების მისაღებად.
დაახლოებით ერთი თვის წინ სამებას ეკლესიაში ხანძარი გაჩნდა და სტამბა დააზიანა, რომელსაც მე პროპაგანდის განყოფილებას ვეძახი. რამოდენიმე დღეა, ცნობილი გახდა, რომ ეკლესია სახელმწიფოსაგან ცეცხლის მიერ მიყენებული ზარალის გამო დაახლ. 3, 8 მილიონ ლარს მიიღებს, დიდი თანხაა!


გასული თვეების განმავლობაში თბილისში მეორე მშენებარე დიდ ეკლესიამაც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სამშენებლო მიზნებისათვის 1 მილიონი ლარი მიღო.
საქართველოში უკიდურესი შიმშილის გამო ყოველწლიურად 300 მცირეწლოვანი ბავშვი კვდება, ხოლო 77 ათასი სიღარიბის ზღვარს მიღმა იმყოფება. საქართველოს სკოლას სასწრაფო რეფორმა ესაჭიროება. ქართული უმაღლესი განათლება მსოფლიოს არც ერთ ქვეყანაშია გამოსაყენებლად ვარგისი.
გასული წლის ნოემბერში საქართველოს პარლამენტის დეპუტატმა, რიმა ბერიძემ  საზოგადოებას უმწეო მოქალაქეების კვების მენიუ გააცნო, რომელთა რიცხვი რამდენიმე ათასს აღწევს. დეპუტატმა საჯაროდ განაცხადა, რომ ერთი დღის მენიუს ღირებულება 1,80 ლარია. ჟურნალისტების კითხვაზე, თუ რა არის ეს, მან უპასუხა, რომ ეს არის „სპეციალისტების მიერ შემუშავებული სადილის ერთჯერადი ნორმა“. მენიუს უკეთ დაკვირვებისას, როდესაც საკვების კალორიულობა გამოვთვალე, კალორიების რაოდენობა დღეში 865-დან 1387,8, მაქს. 1914,5-მდე მერყეობდა.


მე კარგა ხანია გერმანიაში ვცხოვრობ, იქ ვსწავლობდი და იქვე დავრჩი. ჩემი მშობლები უკვე პენსიონერები არიან და საქართველოში ცხოვრობენ. ისინი არ არიან ამბიციურები და ბევრი არ სჭირდებათ. ადრე ხანდახან ვგზავნიდი ამანათებს სახლში. დროის ცვლილებასთან ერთად ქვეყნის მდგომარეობა სტაბილური გახდა. მე არ მჭირდებოდა თავის მტვრევა იმაზე, თუ როგორ დავხმარებოდი ჩემს ოჯახს, რასაც ბევრი საქართველოდან წასული აკეთებდა და დღესაც აკეთებს. ამჯერადაც გავავსე ერთი ამანათი და სანამ საქართველოში გამოვფრინდებოდი, მივარბენინე ფოსტაში. ჩვეულებისამებრ მას ზედ ეწერება იმ ნივთების ფასი, რასც შიგ ეწყობა. დავაწერე დედაჩემის სახელი, მივუთითე 120 ევროს ღირებულება ახლაც ისევე, როგორც ადრე ისე, რომ არაფერზე არ მიფიქრია. გერმანული ფოსტა კეთილსინდისიერად მუშაობს, ამანათი დღეს მოვიდა. ფოსტის თანამშრომელმა აუწყა დედაჩემს, რომ გზავნილი გასაბაჟებელია და ბაჟია გადასახდელი. ძალიან გამიკვირდა, რადგან ეს რაღაც ახალი, ორი-სამი წლის წესია. ამანათის შიგთავსისი ფასი სინამდვილეში 120 ევროც არ იყო - ტკბილეული და პატარა საჩუქრები, ჩემი ჰიგიენური საშუალებებიც შიგ ჩავყარე, თვითმფრინავით რომ არ მეთრია ან აქ ჩამოსულს მერე საყიდლებზე მერბინა. გადასახდელი თანხა საბაჟოს მოსახურების ჩათვლით- დაახლოებით 100 ლარი!
ისე გავბრაზდი, მზად ვიყავი ამანათი უკან გამეგზავნა ან გამენადგურებინა. მაგრამ მერე გამახსენდა, რომ ჩემი იქ  პატარა დისშვილისათვისაც  ორი ძალიან ლამაზი კაბა მქონდა ჩადებული, ფერადი ფანქრები, ტკბილეული და თავი მოვთოკე. ფოსტის თანამშრომელმა განგვიმარტა, რომ საჩუქრები, რომლებიც 300 ლარს აღემატება, განბაჟებას ექვემდებარება, პენსიონერებიც ვალდებულნი არიან დაიცვან ეს წესი. მეორეს მხრივ საქართველოში დაკანონებულია, რომ შვილები მშობლების მარჩენალები არიან, როდესაც მათ ეს ესაჭიროებათ, თუ მათ ვალები დაუგროვდებათ, ან თუ გადაუდებელი აუცილებლობა წარმოიქმნება.
ჩემთვის ნათელი გახდა - ქვეყანამ თავისი ბიუჯეტი რაღაცნაირად უნდა შეივსოს, მნიშვნელობა არ აქვს როგორ: უმწეოებს კალორიები დაუთვალოს, პენსიონერებს შვილებისაგან მოსაკითხი განუბაჟოს და თუ საჭიროა, ბავშვებს ტკბილეულიც ჩამოართვას.


გაქაჩული, პატრიარქებისათვის ყველაფრისა და საკუთარ უუფლებას შორის, საქართველოს სახელმწიფო უფსკრულისაკენ მიექანება. რა ბედი ეწევა საქართველოს?!


პ.ს. ერთი ევრო 2, 43 ლარის ექვივალენტია. ჰო, ორი წლის წინ 120 ევრო 300 ლარსაც არ ფასობდა.






Donnerstag, 15. Oktober 2015

ვილაპარაკოთ საერთო ენა, ვოლაპუკ!



მადლობა მეგობარ თინას, შთაგონებისთვის, ფოტოსათვის და მასვე ეძღვნება


უცხო ენის შესაწავლა ყველას არ შეუძლია, რადგან დრო და არსებული რესურსები ხშირად ამის საშუალებას არ იძლევიან. არადა გარემო სამყაროსა და ადამიანებთან კომუნიკაციის დამყარება ან/და საუბარი ადამიანის ფუნდამენტური მოთხოვნილებაა, შესაძლოა ყველაზე მნიშვნელოვანიც. ამ საკითხზე ადამიანები უხსოვარი დროიდან ფიქრობდნენ. მეტიც, კომუნიკაცია ზოგჯერ იქაც დგებოდა, სადაც ამისი წარმოდგენა შეუძლებელი იყო. ამის საჩვენებლად კი ყველაზე კარგად ვაჟა-ფშაველას „გულთმისნობა“ გამოდგება.
„რამეთუ პირველად იყო სიტყვა“. ეს სიტყვებიც შემთხვევით არ დაწერილა. ვინც ენას ფლობს, ის ადამიანებსაც ფლობს, რამდენი ენა(ც) იცოდე, იმდენი კაცი ხარ-გამიგია.
ენის ათასგვარი ფორმები არსებობს, და მათ ბევრი დანიშნულებით იყენებენ. თუმცა ამ ფუნქციათაგან ორი მთავარი უნდა გამოირჩეს: ენა დაახლოების და ენა გათიშვის მიზნით. თუკი ექსცენტრულ-ექსტარავაგანტულ ხელოვანთათვის საკუთარი ენის შექმნა და მერე მისი გახმოვანება ხელოვნების აქტს წარმოადგენს და მისი დანიშნულება ენის განსაკუთრებული მნიშვნელობისთვის ხაზგასმაა, სხვებისთვის ერთი საერთო ენის მოძიება და შექმნაა იგივე მიზანი. საბოლოო ჯამში საერთო ენა ადამინებს შორის მშვიდობას აგდებს და მათი ურთიერთობის მოწესრიგებას ემსახურება. 
საერთო ენის შექმნის იდეა ახალი არაა, მაგრამ ცოტამ თუ იცის, რომ პირველი საერთაშორისო ენის შექმნის მცდელობა 135 წლის წინ ესპერანტო კი არა, ვოლაპუკი იყო, ჩახვეულ-ჩაკვანძული ასოებით და იგი ბადენის ერთმა მღვდელმა, იოჰან მარტინ შლეიერმა (Johann Martin Schleyer) წამოიწყო.
1879 წლის 31 მარტს ერთ-ერთ თავის წერილში იგი წერდა, რომ მას ღვთაებრივი გასხივოსნება ეწვია და „რაღაც გამოუცნობი, საიდუმლო ხერხით, მაშინ როცა მე ჩვენი დროის უბადრუკობაზე ვფიქრობდი, ჩემს წარმოსახვას თვალწინ წარმოუდგა შენობა ჩემი საერთაშორისო ენისა“.
ამ ენობრივი ნაგებობის მთავარი იდეა იყო ის, რომ იგი ერთმარცვლიანი სიტყვებისაგან უნდა ყოფილიყო შემდგარი, რაც შეიძლება მოკლე და ნაკლები გრაფიკული ნიშნებით გამოსახული. ზოგადად ენა თავისათავად ეკონომიურობისაკენ ისწრაფვის. ლინგვისტების აზრით, რაც უფრო მოკლეა ტექსტი ერთიდაიგივე აზრის გამოსახატავად, მით უფრო დახვეწილი და ეკონომიურია ენა. ვოლაპუკის გამომგონებელიც ამ გზას დაადგა. ძირითადი საყრდენი სიტყვები ინგლისურიდან შეიტანა ახალ ენაში, გააუქმა ერთ სიტყვაში ერთად თავმოყრილ თანხმოვანთა კომბინაცია, ამოიღო ხმარებიდან ასევე ასო „რ“, რადგან მას ჩინელები ვერ გამოთქვამდნენ. იდეა მშვეიერი იყო, თუმცა დამაბნეველი გვერდითი მოვლენებით. სიტყვა „world“-ისგან შედგა „vol“, ხოლო სიტყვა „spaek“- ისაგან „pük“, საბოლოოდ კი გაფორმდა „Volapük“ - მსოფლიო ენა.
თუმცა მეორე წინაღობის გამოჩენას დიდი დაყოვნება არ დასჭირვებია. მღვდლის კლასიკურ განათლებას გამომგონებელი ლათინურითა და ძველი ბერძნულით ტყვედ ჰყავდა ხელში ჩაგდებული. ყოველგვარი პრეფიქს-სუფიქსი (თავსართ-ბოლოსართი) თუ რთული დროები: პერფექტ (ნამყო სასაუბრო), იმპერფექტ (ნამყო თხრობითი), პლუსკუამპერფექტ (ნამყო წინარე), ფუტურ 1 (მყოფადი1),  ფუტურ 2 (მყოფადი 2)  და ასევე აორისტი (ერთდროულად დროისა და ასპექტის კატეგორია) მისი ყველაზე დიდი თავგზაამაბნეველი აღმოჩნდა, შესაბამისად „le-mel“ ან „lem-el“ ხან ოკეანეს და ხანაც ვაჭარს ნიშნავდა.
თავიდან ამ ენის სისტემის არასტაბილურობა არავის ადარდებდა, სლოგანიც კი გაჩნდა: „ერთი ენა ერთი კაცობრიობისათვის“. 1888 წლისათვის სხვადასხვა ქვეყანაში 250-ზე მეტი ვოლაპუკ-საზოგადოება და1500-მდე ვოლაპუკ-სკოლა დაარსდა. მაგრამ აღზევებასთან ერთად დაღმასვლაც მალე მოვიდა. ენის ავტორი ისე იცავდა თავის გამოგონებას, რომ არანაირ კრიტიკასა და გაუმჯობესების შეთავაზებას იგი ყურს არ უგდებდა. 1887 წელს გაჩენილმა ესპერანტომ კი თავისი, უკვე ბევრისთვის ნაცნობი ლათინური სიტყვებითა და ძალზედ სადა გრამატიკით მალე დაიკავა ვოლაპუკის იდეის - საერთო ენის, როგორც მსოფლიო საერთაშორისო ენის ადგილი. ესპერანტოს დღეს წარმატებულად მოიხმარს ასოც ქვეყანაში ასი ათასიდან ორ მილიონამდე ადამიანი. ვოლაპუკმა კი ძალიან მალე დაკარგა აქტიურობა. შლეიერის სიკვდილის დროისათვის, 1912 წელს, იგი თიქმის უკვე ყველას მივიწყებული ჰქონდა. ვოლაპუკის ლექსიკონები და გრამატიკა მხოლოდ რამოდენიმე ენთუზიასტის წყალობით გადაურჩა მეორე მსოფლიო ომში განადგურებას. ინგლისელი რალფ მედლეი (Ralph Midgley) ერთადერთი ადამიანი აღმოჩნდა, რომელიც 30 წელია ყოველთვიურ ჟურნალს, „Vög Volapüka“ -ს (ხალხის ხმას) გამოსცემს. ფასდაუდებელია ინტერნეტის წვლილიც, რისი მეშვეობითაც ყველაზე ეგზოტიკურ ინტერესების ადამიანთა ერთმანეთთან დაკავშირება ხდება. კვლავ აღმოცენდა ჯერჯერობით ერთი, მაგრამ ძალზედ პერსპექტიული ვოლაპუკ-საზოგადოება, რომლის წევრობა ათიდან ასორმოცდაათამდე ადამიანს ითვლის. როცა ესპერანტოს ავტორები თავიანთ მონაყოლში ისეთ ფიგურებს რთავენ, რომელსაც ვერა ადამიანიშვილი ვერ იგებს, ამბობენ, რომ მაშინ ისინი ვოლაპუკს ლაპარაკობენ.
მსოფლიო ამბების განვითარებას არც ჩვენი წინაპრები ჩამორჩებოდნენ. ივერიის ფურცლებზე იმ დროისათვის ერთი მოკლე სტატიაც კი გამოჩნდა.

ივერია N141     1887  წელი


სტატია ეყრდნობა ფაქტებს : 
http://www.general-anzeiger-bonn.de/bonn/bad-godesberg/wie-die-kuenstliche-weltsprache-entstanden-ist-article1313059.html. ნანახია 2015_10_15

Dienstag, 13. Oktober 2015

Нет соли, так будем солить сахаром! აღარ გვაქვს მარილი, მაშ დავამარილებთ შაქრით!

ის, რომ ჩემს ბავშვობაში, საბჭოთა კავშირში, ქართულ ენაზე საყმაწვილო თავშესაქცევი ლიტერატურაც ცოტა მოიძებნებოდა, საიდუმლოს არ წარმოადგენს, მაგრამ ეს ფაქტი ჯერ სათანადოდ არაა გააზრებული აკადემიურ წრეებშიც კი, აღარაფერ ვამბობ მასების ცოდნასა და განწყობაზე.სწორედ ენის საშუალებით ხდებოდა მხიარულების, ხალისიანი განწყობის, სიცოცხლის სიყვარულის და გნებავთ სიამოვნების  წყაროს რეგულირებაც, რაზე მსჯელობასაც მოგვიანებითაც მივუბრუნდები. ამისი დანახვა არც თუ ისე იოლი იყო ერთი შეხედვით დაუკვირვებელი თვალისათვის. პოპულისტურ „ენისა და ტრადიციების სიყვარულში“ შეფუთული ქართული ენა ყველანაირად შეკვეცილ-შეკრეჭილ, შავ-ჩადრ-ჩამოფარებული იყო.რუსი მხიარულობდა, ქართველი ითმენდა, ოღონდ რას?- არავინ იცის!ამავდროულად გართობაცა და სიხარულიც რუსებს იმდღესავე უნდოდათ და არა ხვალ, თმენა უბრალოდ არ უნდოდათ.
აქაც, მეტი სიცხადისათვის, რუსულ მხიარულებას ქართველი კაცებიც ნამეტნავად ეწაფებოდნენ. ქალებისათვის მხიარულება აკრძალული იყო.დრო გადიოდა, ქართული კიდევ უფრო ღარიბდებოდა.სამაგიეროდ რუსული ენა იყო ყოველგვარი საჭირო და გამოსადეგი ხარსიხიანი, ვრცელი და რელატიურად (შედარებით) ამომწურავი პასუხის გამცემი იმ დროისათვის ყველა შესაძლო საჭირო საკითხზე.ის, რომ მასების პოპ-კულტურა საქართველოში ჯერ ისევ ფოლკლორზეა დაფუძნებული, სწორედ ამისი ნათელი მაგალითია. მაგრამ ამჯერად შესავლის მაგიერ, თუ რა არის ენობრივი პოლიტიკა ერთი ეკრანიზებული ზღაპრის შესავალს გავიხსენებ.სასკოლო არდადეგების დროს, ნაშუადღევს საბჭოთა ცენტრალური მაუწყებლობა რუსულ არხებზე ხშირად უშვებდა ორიგინალ რუსულ ენაზე გადაღებულ ან ამავე ენაზე ნათარგმნ ზღაპრებს. ზღაპარი, რომელზეც ახლა მოვყვები, ერთ სამეფოზეა, სადაც ერთი უბედური შემთხვევის, თუ სახელმწიფოს მოხელეთა დაუდევარი საქციელის გამო მარილი გამოილევა.…ხალხი საგონებელშია ჩავარდნილი, ზოგი აღარც საკვებს იღებს, რადგან უმარილო საჭმელს პირს ვეღარ აკარებენ. მოსახლეობა ნელ-ნელა სუსტება უმადობისა და უჭმელობისაგან, იგივე მდგომარეობაში არიან სამეფო კარის ახლო მეგობარ- ქვეშევრდომებიც, სამეფო განადგურების საშიშროების წინაშეა.და აი, ამ დროს მეფე გამოსცემს დეკრეტს: Нет соли, так будем солить сахаром! (აღარ გვაქვს მარილი, მაშ დავამარილებთ შაქრით!).პრობლემა გადაჭრილია: დამარილების რიტუალის შემცვლელი ნივთიერება ნაპოვნია-შაქარი.ის რომ ნებისმიერი, ენაში მკვიდრად ჩაშენებული, ტრადიცია, მცირე ადამიანთა ჯგუფის გამოგონილია და ისეთი შეურყეველი წარმოდგენების ერთი ხელის მოსმით შეცვლაც შეიძლება, როგორიცაა ხორცის, ან საჭმლის დამარილება, ძალიან ჰგავს ზღაპარს, მაგრამ ეს ზღაპარი არაა.არ გჯერათ, მაშინ გასინჯეთ ამისი ცოცხალი კულინარული მაგალითი, კენკრის მურაბით გაწყობილი ხორცი- შვედური köttbullar.

კარგი მადა თქვენ!


წყარო:  http://lokalmat.nu/svensk-mat-det-svenska-koket. თარიღი 2015_10_13


Mittwoch, 30. September 2015

"ნარუშილოვკა"

მაღალი საჯარო ინტერესიდან გამომდინარე:

Narušit ("ნარუშიწ") რუსული სიტყვაა და დარღვევას ნიშნავს.
ე. წ. "ნარუშილოვკა" არის სპეციალური საშვი, მოწმობა, რომლის ჩვენების შემდეგ ნებისმიერი პირი თავისუფლდება ყოველგვარი კონტროლისაგან და დარღვევის შემდეგ პასუხისგებლობისაგან.
საშვის მეპატრონეს შეუძლია დაარღვიოს ქვეყანაში არსებული და გამეფებული ყოველგვარი წესრიგი, რადგან ის მოცემულ მომენტში ( წესით ) ასრულებს სახელმწიფოსთვის სასარგებლო, გადაუდებელ სამსახურს.
მსგავსი "სერვისით" რეგულარულად სარგებლობენ დიპლომატები. მათ მიერ ჩადენილი კანონდარღვევა არ ექვემდებარება დასჯას, ამას დიპლომატიური იმუნიტეტი ჰქვია, მაგრამ ისინი მაინც მაქსიმალურად ცდილობენ, არ დაარღვიონ წესრიგი.
კანონი ასევე არ ვრცელდება დღევანდელი ეკლესიის საზღვრებს შიგნით. ანაფორა შეიძლება ასეთივე "ნარუშილოვკად" ჩავთვალოთ.
მთელ რიგ სფეროებში საქართველოს ზოგადად არ გააჩნია ნორმა, სტანდარტი.

უახლოესი წარსულიდან - ჯაბა იოსელიანმა თავისი მხედრიონის ბანდის ვიწრო წრისათვის თავის დროზე დაბეჭდა მედალიონები, რომლებიც იყო ლიმიტირებული და ასევე იყვნენ აღჭურვილი ზემოთ აღწერილი"ნარუშილოვკის" თვისებებით.

გადაუაზრებელმა ისტორიამ გამეორება იცის!

Donnerstag, 24. September 2015

Play the Game - ითამაშე, (თა)მაშ(ი) და დამსაჯე, მამაო!

ადამიანის სექსუალობა ის სფეროა, რომელსაც საქართველოში ჯერ კიდევ სქელი მდუმარების ფარდა აქვს გადაფარებული. არადა სექსუალობა, საკუთარი სხეულის ფლობა ადამიანის ერთ-ერთი საბაზისო ანუ ძირითადი უფლებაა. ტოტალიტარულ სისტემებში მასზე თითქმის ყველა მმართველი ჯგუფი ერთპიროვნულ უფლებას აცხადებს. ყველაზე მსხვილი მოთამაშეები ხშირად სახელმწიფო და ეკლესია ან შესაბამისად სხვა რელიგიები არიან.
ევროპის ეკლესიების სექსუალური ისტორია კარგა ხანია დაწერილია. საქართველოს ეკლესიებისთვის ეს თავი/ნაწილი ჯერ ისევ ცარიელია. ამ მცირე ტექსტით ამ ადგილას ვეცდები ამ ხარვეზის ამოვსება ნელ-ნელა დავიწყო. განათლებასა და განმანათლებლობას ყოველთვის თან სდევს ბევრი კრიტიკა, საზოგადოების ძალთა შეხლა-შემოხლა და ბევრ შემთხვევაში პირადი მტრობაც. ადამიანის ღირსება ხელშეუხებელია. ხელშეუხებელია მისი ინტიმური ცხოვრებაც. ყოველი ჩარევა მის ინტიმურ ცხოვრებაში მის ღირსებაში ჩარევაა, თუმცა საქართველოში ჯერ ისევ კოლექტივი არეგულირებს ყველაფერს. მოკვდა კომუნიზმი, მის ადგილას დაიბადა ეკლესიური ნაციონალიზმი. სახელმწიფო, ადამიანის ქომაგი - ჯერ არ დაბადებულა.
ცივილიზებულ ქვეყნებში საკუთარ სექსუალობას თავად ადამიანი მართავს და მასვე შეუძლია აირჩიოს, სექსუალობის თუ რომელი ფორმა მოსწონს, ან არ მოსწონს. ტრადიციული, არატრადიციული, გამოგონილი - ყველაფერი დასაშვებია მანამ, სანამ ის მეორე ადამიანთან ან მოთამაშეებთან შეთანხმებულია. მაშ ასე:
Cock and Ball Torture, შემოკლებით CBT ინგლისური სახელწოდებაა ტერმინისა, რომლის უკან მამაკაცის წამებით დასჯა იგულისხმება სასქესო ორგანოებზე მანიპუალციით ისე, რომ მწამებელიცა და დასჯილიც ქმედებას ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე ახორციელებენ. ამისათვის დასჯილი ფალოსს ამოიძუ(ლ)ებს და მტკივნეულ შეგრძნებასთან ერთად სექსის დროს თანმდევ სასიამოვნო განცდასაც იღებს. ეს სადომაზოხიზმის ერთ ერთი ფორმაა- ასევე ფხიზელ გონებაზე ურთიერთშეთანხმებული სექსუალური ხასიათის თამაშის BDSM, ქართ. ბონდაჟის დისციპლინა-დომინირების, სადიზმისა და მაზოხიზმის ერთ-ერთი ქვეკატეგორია. ბევრი დომინა, მბრძანებელ-მოთამაშე, რომლებიც სექსის ყიდვა-გაყიდვის სფეროში მუშაობს, იყენებს სქსობრივი მანიპულაციის ამ სახეობას, ამასთან თამაშის დამხმარე ხელსაწყოები მრავალფეროვანია, დაწყებული კლასიკური ცხელი სანთლის სასქესო ორგანოს შიშველ კანზე დაწვეთებით გამოწვეული შეგრძნებიდან, წიწაკის, ჭინჭრის წვით, დაჟეჟვით, დაჩეჩქვით, ძლიერი დარტყმითა და სიმძიმეების დაკიდებით გამოწვეული ტკბილ-მწარე შეგრძნებებით გათავებული.
ამის პარალელურად არსებობს ასეთივე ქმედებები ქალების „დასასჯელად“, Tit Torture, იგივე TT, მკერდის წამება, რომლისთვისაც იგივე ან მსგავსი ინსტრუმენტები გამოიყენება. დომინირების თამაშისთვის „ფემინიზირების“ ფორმაც გამოიყენება, რაც თავის თავში მამაკაცის მიერ სტერეოტიპული ქალის როლში შესვლასა და სხვისადმი დამორჩილებას გულისხმობს. დასჯის რიტუალისას კაცი იძულებულია, ჩაიცვას ქალის ტანისამოსი, მაგ. საცვლები. ამასთან, წინა პლანზე კაცის ღირსების დამცირება დგას, რომელსაც სექსუალური ორიენტაციის ძიებასთან საერთო არაფერი აქვს. მამაკაცი იმოსება ქალის ტანსაცმლით ერთჯერადად, მალულად ან სულაც ღიად, ქუჩაში. თუმცაღა კაცს შესაძლოა ქალის ტანსაცმელში ჩაძრომა ამ პრაქტიკებიდან დამოუკიდებლადაც უყვარდეს და შეგნებულად აირჩიოს ფემინიზირება და ქალის თვისებების შეთვისება.
Hogtied, ხელფეხის შეკვრა, უილაჯობა თავდაცვის უუნარობა ასევე სადო-მაზოხისტური თამაშ-პრაქტიკის ერთ-ერთი მთავარი მეთოდია, როდესაც დამორჩილებულს თავისი უუნარო მდგომარეობა აღაგზნებს. დომინა სრულიად ტკბება თავისი განუსაზღვრელი უფლებებით, ამასთან თავადვე წყვეტს, თუ როგორი ტკივილი მიაყენოს დამორჩილებულს. კულმინაციის წერტილი სრული დამონება-დამორჩილებაა, როდესაც დაქვემდებარებულს წართმეული აქვს თავისი მდგომარეობის ყოველგვარი გამოხატულების საშუალება - ლაპარაკიცა და ყვირილიც. ამისი მიღწევა კი სრულიად იოლად შეიძლება მისი პირის ღრუს დახშობითა და ზოგჯერ დამატებით თვალების ახვევითაც. გამოცდილ ჯგუფებში გავრცელებულია სპეციალური ხელსაწყოები, როგორიცაა პირში ჩასაჩრელი ბურთი, პირის ასახვევი პეპელა და პირის რგოლი. ეს სათამაშოები მთელი თამაშის მანძილზე ერთდროულად უზრუნველყოფენ როგორც სიჩუმეს, ასევე აღაგზნებენ მოთამაშეებს.
აქვე უნდა მივუთითოთ ასევე „Playpiercing“ -ზეც, სადომაზოხისტური პრაქტიკის ერთ-ერთ თანმდევ ქმედებაზე, როდესაც დაქვემდებარებულ მოთამაშეს წვრილი ნემსები ეჩხვლიტება და გარკვეულ ხანს რჩება მის სხეულში მანამ, სანამ მას მეორე მოთამაშე ამოაძრობს. დაქვემდებარებული აღიგზნება ქმედების ესთეტური და პირდაპირი ზეგავლენის შედეგად, რაც მოიცავს მოლოდინს, მოქმედებას და (ტკივილიან) შედეგსაც. მოთამაშეებს სრულად აქვთ გაცნობიერებული თავიანთი საქციელი და აქვთ ასევე შესაბამისი ინფორმაცია სხეულის ამ ნაწილების ანატომიისა და სანიტარულ-ჰიგიენური ზომების დაცვის შესახებ.
მონა-დამლაგებელიც BDSM პრაქტიკის ერთერთი ფორმაა. დაქვემდებარებული მოთამაშე-პარტნიორი დამსუფთავებლის როლში შედის და თავისი დროებითი ბატონის სურვილებს ემორჩილება, ალაგებს, ხეხავს, რეცხავს ისე, როგორც მისი ბატონის გულს გაეხარდება: წელზემოთ შიშველია, სახე დაფარული აქვს ან სრულიად ტიტველია. განსაკუთრებით სასიამოვნოდ აღიქმება ამ ფორმით აგრეთვე დიდი და გამჭვირვალე ფანჯრის მიღმა დგომა, ადრენალინისა და ენდოფინების გამოყოფა უცხო ადამიანის სავარაუდო გამოჩენისას ერთიორად იზრდება. მიაფუჩეჩებს საქმეს და ცუდად დაალაგებს მონა-დამლაგებელი, იგი მკაცრად დაისჯება.
სადომაზოს პრაქტიკას განეკუთვნება ისეთივე დასჯაც, როგორიცაა მათრახის ან ხელის დარტყმა საჯდომზე, რომელის დროსაც ძლიერი, ანუ დომინანტი მოთამაშე პირის მიერ მიყენებული ტკივილი ასევე სასიამოვნო წყალობად მიიღება.
სანთლით თამაში, რომლის დროსაც სხეულის დიდი ან მცირე არეალები ცხელი, გამდნარი სანთლით იფარება, ან მდუღარე სანთელი წვეთ-წვეთად ესხმება სხეულს და სასიამოვნო ჟრუნტელს ჰგვრის მოთამაშეს, რომელიც საკუთარი ნებით ეწამება მოსალოდნელი სიამოვნებისათვის. ამ თამაშის სახეშეცვლილი ფორმაა ცხელი შოკოლადის დასხმაც სხეულზეც. მადისაღმძვრელი სურნელება და გემოს რეცეპტორების გააქტიურება ერთიორად აძლიერებენ სექსუალურ ლტოლვას.
და ბოლოს, თამაში გვირაბში, რომლის არსი დაქვემდებარებული მოთამაშისგან სადო-მაზოხისტური პრაქტიკისას გამძლეობაზეა დამყარებული და მოთმინების საბოლო წვეთს მოითხოვს. გაუსაძლისი და მტანჯველი ზემოქმედების გამომწვევად შეიძლება გამოყენებულ იყოს ჭინჭარი, მწარე წიწაკა ან სხვა ამ ტიპის ზემოქმედების საგნები. ტანჯვა-თამაში მაქსიმალურად გაძლებას მოითხოვს. თუკი სხვა, გამძლეობაზე დამყარებული სექსუალური თამაშები წინასწარ შეთანხმებული სიტყვა-პაროლის თქმისთანავე უნდა შეწყდეს, ეს უკანასკნელი თამაში დაქვემდებარებული მოთამაშის სურვილებს არ ითვალისწინებს, გამწამებელი მას სტანჯავს ბოლო წუთამდე და წყვეტს მხოლოდდამხოლოდ მაშინ, როცა თავად მოესურვება, ან როცა ტანჯული დაბნედილი უსულოდ დაბლა დაეცემა.

BDSM თამაშის იმდენი ფორმაა, რამდენი წყვილი ან მოთამაშეც არსებობს. თამაში ყოველთვის ვიწრო წრეებში იმართება და მათი გასაჯაროება ცუდ გემოვნებაზე მეტყველებს, რაც არ ითქმის საქართველოზე. იქ საჯაროა ყველაფერი- ინტიმური ცხოვრებაც და ამ ცხოვრების ნაწილი- ინტიმური თამაშებიც. მეტიც, რადგან ღირსება არ-აყრილი ცხოვრება აქ თითქმის შეუძლებელია, ინტიმური თამაშები ყოველგვარი წესების შემუშავების ან დაცვის გარეშე წარიმართება.
აქ ძალიან ბევრი ფალოს ამოძუ(ლ)ებულია, რადგან წელიწადში 180 დღე მარხვაა, ხოლო ხსნილისას მამაოს სურს იცოდეს, როდის, რამდენჯერ, ვისთან და როგორი იყო.
ბევრია მკერდშეკრული, რადგან მამაოს არ სურს მისი დანახვა სახალხოდ, რომელიც მოსწონს მხოლოდ მან უნდა ნახოს, ხოლო რომელიც არ მოსწონს, შეიკარით, გაიკოჭეთ!
უამრავია დაქვემდებარებული, რადგან მამაოს გარეშე არაფრის გადაწყვეტა არ ივარგებს, უბრალოდ ვერ ისიამოვნებ, მით უმეტეს ვერ შეირგებ!
დაუთვლელია უილაჯო და ხელფეხშეკრული, რადგან მამაოებს აქვთ საუკეთესო შენობა-ნაგებობებით დაწყებული, სახნავ-სათესი მიწით დამთავრებული, ხელთ ნაგდები ყველაფერი. ქვეყნის ბიუჯეტიდან მსხვილი ლუკმაც მათი განკარგულების ქვეშაა და რა სასიამოვნოა, რომ შენ, როგორც ერთგულ მრევლს ბევრი არ უნდა იფიქრო, არც გეგმა ა გაქვს და არც გეგმა ბ. თუ ღმერთი არ არსებობს, მაშ რითი გიდგას კიდევ აქამდე სული?!
იზრდება ჩხვლეტით სასიამოვნო ტკივილმიყენებულთა რიცხვიც. ამჯერად 18 წლის ქალწულ მარიამს გადაუწყვეტია მონაზვნობა. დღისით მისი თითები მამაოს სამოსს ჰქარგავენ ოქრო მკერდით, ხოლო ღამღამობით მისი საქარგი ნემსით დაჩხვლეტილი თითები თავისი სხეულის ნაწილებს მარტო ეთამაშებიან. ალბათ მალე შენიშნავს მოძღვარი მარიამის დაჩხვლეტილი თითებიდან გამოსულ შემხმარ სისხლს მისი წირვისთვის მომზადებულ სადღესასწაულო სამოსზე და ესტუმრება მარიამს, რომ ამდენი ლოდინიცა და დაჩხვლეტილი თითების ტკივილიც ერთბაშად გადაავიწყოს.
და რამდენია მონა-დამლაგებელი?! რადან სიამოვნებაა როგორც დალაგება, ასევე კდემაში, თავდაბურული, საქმიანად მნიშვნელოვანი ნაგებობისთვის ტრიალი. რა იცი ვინ გითვალთვალებს და როგორს წარმოგიდგენს. მას ხომ შენი სახე ჯერ არ დაუნახავს?!
არც ისე ცოტაა მამაოს ხელჯოხდარტყმულიც, რადგან იგი ჯადოსნურია.
ჭინჭრით დასუსხულებიც მრავლად არიან, ამქვეყნიური სიცოცხლე და სიამოვნება რომ ერთიორად შეიგრძნონ.
განსხვავება "გარყვნილ ევროპასა" და ქრისტიან საქართველოს შორის მხოლოდ ისაა, რომ ევროპაში ხელშეკრულებებს დებენ, თანხმდებიან - სექსის დროსაც კი. საქართველში ყველაფერი სპონტანურად და შეუთანხმებლად ხდება, მამაპაპურად და ეს ეროტიულ და სხვა განცდებს კიდევ უფრო, ერთი ორად ამძაფრებს.

 ფოტო: წყარო უცნობია

Montag, 14. September 2015

მთა-წმინდა

დღეს საღამოს ლამის ოთხკვირიანი თავაუღებელი მუშაობის მერე დამსახურებული გავლა-გამოვლა გამოვუწერე ჩემს თავს და ფუნიკულიორიდან თბილისზე გადმოხედვა გადავწყიტე. სასიამოვნოდ გაკვირვებული დავრჩი მშვენიერი ხედის დასანახად აგებული გამჭვირვალე სამთო მატარებლით. მსგავსი რამ წლების წინ კარლსრუეში ვნახე, გერმანიის პირველი მთის საბაგირო მატარებელი ყოფილა, თავის დროზე მათი სიამაყე და ახლა უკვე ტურისტული ღირსშესანიშნაობა. იქაც ძალიან მომეწონა ჯერ მწვანეში ჩაფლული გზა და მერე ზედხედი ქალაქზე.
ფუნიკულიორზე ასვლა ცოტა დამაგვიანდა, დღისით უფრო კარგი სანახავი იქნებოდა აქაურობა, თუმცა ამჯერად სხვაგვარად ვერ მოვახერხე.
მოკლედ, ტურისტების პატარა ჯგუფთან ერთად შევედი, მოლარეს რომ დავესესხო, ე.წ. "კუკუშკაში" და ორი რუსი ახალგაზრდა მამაკაცის გვერდით აღმოვჩნდი ჩემს ახლობელთან ერთად.
მძღოლი მოსვლას არ ჩქარობდა.
რუსებმა ჩვენი დაკითვა გადაწყვიტეს და მეც ჯერ თავის ნებაზე მივუშვი ორივე. აინტერესებდათ ყველაფერი, ჩემი პოლიტიკური შეხედულებითა და სოციალურ-კულტურული ორიენტაციით დაწყებული, თვით ჩემი და ჩემი მდედრობითი თანმხლები ახლობლის გენეტიკური მდგენელებით დასრულებული დეტალები.
მე მხოლოდ ის გავიგე, რომ მათთვის ყველა რუსულ ენასთან მონათესავედ მოლაპარაკე ერთიანად სლავია. არ არსებობს უკრაინელი და თვით ბულგარელიც კი. მოურიდებელ შეკითხვაზე, წარმომიდგენია, თუ არა, ჩემს ქმრად მართლმადიდებლის გარდა სხვა მამაკაცი, ვუპასუსეხე, რომ მართლმადიდებელ ქმარსაც და კაცსაც ცივილიზებულ ადამიანს ვანიჭებ უპირატესობას.
-როგორ, გაურკვეველი რელიგიის ამერიკელთანაც შეგიძლიათ, კათოლიკთანაც, პროტესტანთანაც, ბუდისტთანაც?
-დიახ, თუ მათაც შეუძლიათ, მე- სიამოვნებით.

ჩვენს მეზობლებს მთაწმინდის მთა ჯერ კიდევ თვითმფრინავში დაენახათ და თბილისის გაცნობა ამიტომ სწორედ აქედან გადაეწყვიტათ. თბილისის ცენტრში მდებარე მინის შენობები შუფერებლად მიაჩნდათ იქაური ადგილობრივი არქიტექტურის გვერდით. ცნობისმოყვარედ კითხულობდნენ სამზარეულოსა და გასართობი ადგილების შესახებ. ქვეყნის ქალაქებისა და მაცხოვრებლების შესახებ. აინტერესებდათ, მუშაობდა თუ არა საქართველოში რაიმე ტრანსპორტი ჯერ ისევ ქვანახშირზე.
-თქვენ რამ ჩამოგიყვანათ აქ, ვკითხე სტუმრებს, შპიონებს ჰგევხართ, მაგრამ ალბათ უფრო საკუთარი ბიზნეს-მიზნები გამოძრავებთ?!
-არა, შპიონები ამდენს არ ლაპარაკობენ. ხვალ მერიოტში დიდი თათბირია. მეტალურგიული ქარხნის განვითარებას ვგეგმავთ. თქვენ, გოგონებს ალბათ არც გეცოდინებათ, აქვე ქალაქი რუსთავია, ინდუსტრიის ცენტრი იყო ადრე, იქაა ის ქარხანა. მისი მეპატრონე ვიღაც პატარკაციშვილი იყო, მაგრამ ის გარდაიცვალა. რუსეთთან ჰქონდა ამ ქარხანას ადრე კავშირი. რუსეთი ხომ აქვეა, რამოდენიმე კილომეტრში.
-თქვენ ალბათ სამხედრო გზას გულისხმობთ და ლარსის პუნქტს, მაგრამ ეს „აქვე" ორასამდე კილომეტრი იქნება, შევუსწორე მე.

მთაწმინდის პარკი ცარიელი აღმოჩნდა. 
დისნეილენდის კიჩურ ატრაქციონებს თუ ყურადღებას არ მივაქცევთ, მშვენიერი ადგილია სასეირნოდ, მაგრამ მხოლოდ ახალგაზრდა მამაკაცები მიდი-მოდიოდნენ მცირე ჯგუფებად და ისიც კანტი-კუნტად.
-ნამდვილი რუსული კომენდანტის საათია, შევნიშნე მე. ქალები სახლებში არიან გადამალულები, გარეთ მხოლოდ მსტოვრები დაძრწიან.
გესლის ნთხევას არც ახალგაცნობილი მამაკაცები ერიდებოდნენ, თუმცა იმედს მაინც იტოვებდნენ, რომ ჩვენი მეშვეობით და ჩვენთან ერთად სადმე საინტერესო ლაუნჩ-ბარში ან კლუბში ამოყოფდნენ თავს, ამიტომ ჩვენი იმდღინდელი კვების განრიგით დაინტერესდნენ. ზედაპირული საუბარი უკვე შორს მიდიოდა, მათი თავიდან მოცილების დრო იყო.

-მე მაპატიეთ, ვუთხარი, დასარეკი მაქვს.
-კი, რასაკვირველია, ჩვენ ამასობაში პარკს მოვავლებთ კიდევ თვალს და 10 წუთში ისევ აქ მოვალთ.
იქვე, სამთო მატარებლის სადგურის თავზე მშვენიერი რესტორანი ფუნიკულიორია, სადაც შესანიშნავი მწვანე ჩაისა და სხვადასხვა გემრიელობების დაგემოვნება შეიძლება. ხედიც ჩინებულია. თუ აივანზე გრილი სიო დაჰბერავს, პლედებსაც მოგახურებენ. 

ვინც სახელით არ წარმოგიდგება, იმას არც ცივილიზებულად უნდა გამოემშვიდობო.